Het mooiste aan voetbal voor mij is, denk ik, dat je je op de mooiste momenten, even voorstelt hoe het moet zijn om zo goed te zijn. Zo’n goal te maken, zo’n pass te geven, zo’n tackle, zo’n redding.
Dat je je voorstelt hoe het is, zonder het ooit te weten.
En als ik iets haat aan voetbal, dan is het dat het spel soms ineens, zonder aankondiging, buiten zijn oevers treedt. Dat voetballers van het ene moment op het andere geen personages meer zijn in een fictieve wereld, in een decor van gras en tribunes, maar mensen met een leven dat zich uitstrekt tot ver voorbij het veld, een werkelijk bestaan van alledag, met échte belangen, naast de fictie van de sport.
Veel blessures, zelfs de allerzwaarste, kun je nog rubriceren onder de fictie van de sport. Je kunt nog naar huis, je kunt nog de geur van regen op warm asfalt ruiken, je kunt de volgende dag nog veel te vroeg wakker worden, je ogen openen en zien hoe de zon door de spleet van de gordijnen naar binnen valt.
De dood is geen blessure.
De dood hoort niet bij het voetbal, maar bij iets wat zich buiten het voetbal bevindt.
Jesús de Miguel was dertig jaar. Hij had een vrouw, en een dochter van anderhalf. Hij werkte als spits van Tenerife, en stierf op het voetbalveld, na een aanvaring met de keeper van FC Andorra.
Ik heb de beelden niet willen terugkijken, maar ik geloof dat ik ze tegelijk ook niet níét wilde zien. Wanneer je per ongeluk langs beelden op YouTube scrollt, beginnen ze automatisch te lopen, en zo zag ik er intussen terloops voldoende van om er zeker van te zijn dat ze me nooit meer zullen verlaten. Een catastrofale botsing, het gevolg van een combinatie van spanning en een faliekant verkeerde inschatting van keeper Jesús Owono. Rode kaart – volgens de spelregels was er sprake van het ‘ingaan van het duel met excessieve kracht’. Tegelijk is het zoals de onovertroffen Filip Joos dit weekend in zijn column in de Belgische krant De Standaard schreef: als Owono een halve seconde eerder bij de bal was geweest, was het een uitstekende interceptie geweest, het bewijs van durf en inzicht.
(Iedereen die gevoetbald heeft, op welk deplorabel niveau dan ook, kent het moment. Dat je nét eerder bij de bal bent dan de tegenstander, dat je vól in het duel duikt en er als winnaar uit naar voren komt. Iedereen weet hoe bevredigend het kan zijn om een actie uit te voeren die spectaculair, nuttig, dienstbaar en intelligent tegelijk is. Iedereen kent de aanmoedigingen van medespelers en publiek die erop volgen. Iedereen kent het gevoel dat dan door je lichaam gaat.)
Maar Owono’s inschatting was niet goed.
Integendeel: slechter kon niet.
De inschatting was zo verkeerd dat De Miguel en Owono in een fractie van een seconde van de fictie van het spel naar de werkelijkheid van de wereld werden getransporteerd.
Faliekant verkeerde inschattingen komen geregeld voor; goddank lopen ze bijna nooit fataal af. Het enige wat je kunt doen, is bepaalde situaties vermijden. Toen ik zelf ging voetballen, meer dan dertig jaar geleden, drukte mijn vader me voor elke wedstrijd op het hart geen kopduels aan te gaan na een lange bal. Slecht voor je hersenen, gevaarlijk voor jezelf en de tegenstander én betrekkelijk zinloos voor de voortgang van het spel. Elke keer als er op televisie weer eens twee spelers met hun koppen tegen elkaar beukten en roerloos op het veld bleven liggen, wist ik weer dat mijn vader gelijk had.
Maar: met vermijden word je geen prof.
En bovendien: botte pech zal je altijd weten te vinden.
Jesús Owono was 2 november 2026 de botte pech in persoon. Terwijl hij het veld af liep, riepen de fanatieke supporters van Tenerife al ‘asesino asesino’ naar hem. Alsof ze het voorvoelden. De Miguel stierf een dag later, en Owono kreeg de schuld. Meer schuld dan een mens kan tillen. En natuurlijk kwam er haat los, en racisme. Op dit soort momenten springen nu eenmaal aders open die beter onaangeboord hadden kunnen blijven.
Belangrijk is, denk ik, dat je je ook op dit soort momenten blijft voorstellen hoe het moet zijn. Dat je vriend of zoon of vader niet meer thuiskomt. Dat je teamgenoot daar ligt. Dat de botte pech het opeens op jou heeft voorzien. Maar ook: dat jij het bent die die inschatting maakte. Dat je met die schuld voort moet. Dat de wereld je voor altijd door de lens van dat ene moment zal blijven bekijken. Dat je tot het einde der dagen niets liever wil dan dat iets nooit was gebeurd, en dat je dat niet kunt zeggen, omdat ze je dan vertellen dat je daar wel wat laat mee bent. Dat je je dat allemaal kunt voorstellen, zonder dat je ooit zult weten hoe het is, is het mooie én het afgrijselijke van voetbal, en van het leven.
www.nu.nl
